උත්තම පූජා දඹදිව වන්දනා

මිහිදු මහ රහතන් වහන්සේ ප්‍රධාන ධර්ම දූත පිරිස ලංකාවට වැඩම කිරීමට පෙර වැඩ සිටි සාංචි පුදබිම ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශයේ මිහින්තලයට සමාන කඳු ගැටයක පිහිටා ඇත.

• සාංචියේදි සංචි විහාරය, චේතියගිරි විහාරය

• සංචි ස්ථුපය දැකබලා වැඳ පුදා ගැනීම

• සර්වඥ ධාතු චෛත්‍ය

•  සංඝමිත්තා මෙහෙණවර

• ලෝකප්‍රකට කැටයම් සහිත සාංචි තොරණ

•  පැරණි විහාර නටඹුන්,

• මහරහතන් වහන්සේලා වැඩසිටි කුටි

• වීදිෂා නගරය,

• ආදිය දැකබලා වැදපුදා ගැනීම හා කොසඹැ නුවර බලා පිටත් වීම.

අලහාබාද් නගරයේ සිට කිලෝ මීටර් 50ක් පමණ ගිය විට යමුනා නදිය අසල කොසබැ නුවර හමුවේ.

• උදේනි රජ මාළිගය

• ඝෝෂිතාරාමය, කුක්කුටාරාමය, බදිරිකාරාමය, පාචාරිකාරාමය,

• පාරිලෙය්‍ය වනය ඇතුළු ස්ථාන දැකිය හැකිය.

• කොසැබෑ නුවර වැඳපුදා ගැනීම

• සංකස්ස බලා පිටත්වීම

බුදුරජාණන් වහන්සේ මාතෘ දිව්‍ය පුත්‍රයා ඇතුළු දේව සමූහයාට අභිධර්මය දේශනා කොට නැවත දඹදිවට වැඩම වූ ස්ථානය ලෙස සංකස්ස පුද බිම සැලකිය හැකිය.

මෙම මහා භද්‍ර කල්පයේ බුදුවන මෛත්‍රී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ නියත විවරණ ලැබුවේ මෙම ස්ථානයේ බව ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ.

• සංකස්ස ධාතු චෛත්‍ය

• අශෝක ස්ථම්භය

• දේවාරෝහණ මහා විහාරය

මෙහිදී නැරඹිය හැක

සංකස්ස වැද පුදා ගෙන සැවත් නුවර බලා පිටත්වීම

1. බුදුන් වහන්සේ වැඩි කාලයක් වැඩ සිටි ස්ථානය

 බුදුන් වහන්සේගේ ජීවිතයේ අවුරුදු 45 ක ධර්ම ප්‍රචාරක කාලය තුළ වැඩිම වස් කාලයක් ගත කළේ සැවත් නුවරදීය. එම නිසා එම නගරය බෞද්ධ ඉතිහාසයේ විශේෂ ස්ථානයක් ගනී.

2. ජේතවනාරාමය පිහිටි ස්ථානය

සැවත් නුවර අසල තිබෙන ජේතවනාරාමය බෞද්ධ ඉතිහාසයේ ඉතා ප්‍රසිද්ධ විහාරයකි. එය අනාථපිණ්ඩික මහා සිටුතුමා විසින් බුදුන් වහන්සේට පූජා කළ විහාරයකි. 

3. බොහෝ සුත්‍ර දේශනා කළ ස්ථානය

ධම්මපද, සම්යුත්ත නිකාය, අංගුත්තර නිකාය වැනි ත්‍රිපිටකයේ බොහෝ දේශනා සැවත් නුවර ජේතවනාරාමයේදී සිදු විය.

4. බුදුන් වහන්සේගේ අතිවිශේෂ අද්භූත ක්‍රියා

සැවත් නුවරදී බුදුන් වහන්සේ යමක පටිහාරය (Twin Miracle) වැනි විශේෂ අද්භූත දර් ශන ද පෙන්වූ බව බෞද්ධ ග්‍රන්ථවල සඳහන් වේ.

5. පූජනීය / විශේෂ ස්ථාන

:- භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඩ සිටි මූලගන්ධ විහාරය,
:-  සිවලි මහරතන් වහන්සේ වැඩ සිටි කුටිය,
:- ගන්ධබ්බ රුක්ඛ මූල චෛත්‍ය,
:- අංගුලිමාල ස්තූපය
:- සුදත්ත සිටු මැදුර
:- රාහුල කුටිය
:- රාජිකාරාමය
:- සැරියුත් හිමි ධාතු ස්තූපය
:- අටපට්ටම් ළිඳ
:- ජේතවන පොකුණ
:- කරේරු ආරාමය
:- දම්සභා මණ්ඩපය
:- ආනන්ද කුටිය, ආනන්ද බෝධිය,
:- කෝසම්භ කුටිය
:- සක්මන් මළුව
:- අනේපිඬුසිටු මණ්ඩපය,
:- චින්චිමානවිකාව හා දේවදත් තෙරුන් අපාගත වූ තැන
:- ශ්‍රි ලංකාරාමය පන්සල

සැවත්නුවර රාත්‍රිය ගත කිරීම

1. සැවත් නුවරෙන් පිටත්වීම

සැවත් නුවරෙන් පිටවී උතුරු දිශාවට ගමන් කරන විට

• ගොවිතැන් බිම්

• කුඩා ඉන්දියානු ගම්මාන

• ගංගා සහ කුඩා නගර

පසු කරමින් යාමට සිදු වේ.

2. ඉන්දියාව – නේපාලය සීමාව

ගමනේදී ඉන්දියාවෙන් නේපාලයට ඇතුළු වීමට සිදුවේ. බොහෝ වන්දනා කණ්ඩායම් යන්නේ
සෝනවුලි (Sonauli) සීමා පාලම හරහාය.

3. නේපාලයට ඇතුළු වීම

නේපාල විසා පාස්පොට් එකෙහි මුද්‍රණය කරවා ගත යුතු ය.

4. නේපාලයට ඇතුළු වීම

නේපාලයට ඇතුළු වූ පසු

• භූමි පරිසරය තවත් හරිත වන අතර

• බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන කිහිපයක් හමුවේ.

එදින රාත්‍රිය  ̈ලුම්බිණියේ (නේපාලයේ) ගත කිරීම.

ලුම්බිණි – බුදුන් වහන්සේ උපත ලැබූ පූජනීය ස්ථානය 

බුදුන් වහන්සේ උපත ලැබූ ස්ථානය ලෙස බෞද්ධයන්ට ඉතා පූජනීය ස්ථානය වන්නේ ලුම්බිණි ය. මෙය අද  නේපාල රටේ පිහිටි ඉතා වැදගත් බෞද්ධ වන්දනා ස්ථානයකි.

1. බුදුන් වහන්සේගේ උපත

බුදුන් වහන්සේ සිද්ධාර්ථ කුමරු ලෙස උපත ලැබු ස්ථානයයි.  පුරාණ කථා අනුව මහාමායා දේවිය තම පිය ගෙදරට යන ගමනේදී ලුම්බිණි උද්‍යානයේ විවේක ගන්නා අතරතුරදී සිද්ධාර් ථ කුමරු උපත ලැබූ බව සඳහන් වේ.

2. මායාදේවි විහාරය

• ලුම්බිණියේ අද තිබෙන ප්‍රධාන පූජනීය ස්ථානය වන්නේ මයා දේවි විහාරයයි. මෙය බුදුන් වහන්සේ උපන් ස්ථානය සලකුණු කරන විහාරයකි.

• එහි ඇතුළත පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන සහ පැරණි නටබුන් දැකගත හැක.

• අශෝක ස්තූපය / අශෝක ස්ථම්භය

• අශෝක රජතුමා බුදු දහමට අනුගත වූ පසු ලුම්බිණියට පැමිණ අශෝක ස්ථම්භය පිහිටුවා ඇත. මෙම ස්ථම්භයේ ලිපියක “මෙය බුදුන් උපන් ස්ථානය” යැයි සඳහන් වේ. ඒ නිසා ලුම්බිණිය බුදුන් උපන් ස්ථානය බව ඉතිහාසයෙන් තහවුරු වෙයි.

• අළුතෙන් සොයාගන්නා ලද රන් පත්‍රය හමු වූ ස්ථානය සහ සිදුහත් කුමරුගේ පා සලකුණ දැන් නැරඹීමට හැකිය.

• :- අශෝක කුළුණ

•  මායා පොකුණ

• ලුම්බිණි සාල වනෝද්‍යානය.

• කපිලවස්තුපුරය

• සුද්ධෝදන රජතුමාගේ රාජ්‍ය නම් ශාක්‍ය ජනපදය ඉන්දියාව සහ නේපාලය වෙන්වීමේදී කොටස් දෙකකට වෙන්වී ඇත. මෙය කපිල වස්තු නමින් හැඳින් වේ. ලුම්බිණිය ආසන්යේ පිහිටා ඇත.

• සුද්ධෝදන රජමාලිගාවේ නටබුන්

• සුද්ධෝදන රජතුමා විසින් සිද්ධාර් ථ කුමරුන්ට නිර් මාණය කළ රම්‍ය, සුරම්‍ය, සුභ යන මාළිගා නටබුන්

• ශාක්‍යයන් විසින් පුජා කළ කාමර 37 න් යුත් නිග්‍රෝ ධාරාමය

• * බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නෑදෑයින්ට ලැබුනු ධාතු තැන්පත් කළ චෛත්‍ය – සර් වඥධාතු ස්තූපය නටඹුන් දැකිය හැක.

•  කපිලවස්තුපුර, කිඹුල්වත් නුවර  ලෙස සැලකෙන තිලාවුර්කෝට් නැරඹීම

• පූරාණ කපිලවස්තුපුර

• අභිණිෂ්ක්‍රමණ දොරටුව,

• ආරාම විහාර නටබුන්

• ආදි ස්ථාන දැකබලා වැඳපුදා, කුසිනාරාව බලා පිටත්වීම

බුදුන් වහන්සේ වයස අවුරුදු 80 වන විට
කුසිනාරා නගරයට පැමිණ උපවත්තන සල් වනය තුළ සල් ගස් දෙකක් අතර විවේක ගනිමින් පරිනිර් වාණයට (පිරිනිවන්) පත්වූ බව බෞද්ධ ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ.

පිරිනිවන් විහාරය

බුදුන් වහන්සේ පිරිණිවන් පෑ ස්ථානයේ පිරිනිවන් විහාරය නමින් විහාරයක් ඇත.

• පිරිනිවන් පා වදාළ ස්ථානය – පිරිනිවන් මංචකය

• ශ්‍රී දේහය ප්‍රදර් ශනය වේදිකාව

•  අඟුරු සෑය

• පිරිනිවන් සෑය

• ආදාහන චෛත්‍ය,මකුට බන්ධන චෛත්‍යය

•  අවසන් වරට පැන් වැළඳු ස්ථානය (මාතාකුහ විහාරය)

• හිරන්‍යවති නදිය

සම්බුද්ධ පරිණිර් වාන මංචකයේ දී සුවිශේෂ රන් සළු පූජාව සහ චීවර පූජාව.

විශාලා මහනුවර වෙත ගමන් කිරීම

වජ්ජි රජ වරුන් ලොව පළමු සමුහ ආණ්ඩු ක්‍රමයට රට පාලනය කළ විශාලා මහ නුවරදී…

• වාලුකාරාමය

• අශෝක ස්ථම්භය

• ආනන්ද ස්ථූපය

• ධාතු ස්ථූපය

• වජ්ජි රජවරුන්ගේ අභිෂේක පොකුණ

• දොළොස් අවුරුද්දක් පුරා පැවති මහා දුර් භික්ෂය දුරු කරමින් බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් රතන සූත්‍රය දේශනා කළ ස්ථානය

• උන්වහන්සේ පස්වෙනි වස ගත කළ කුඨාගාර ශාලාව

• රාජාභිශේක පොකුණ

• ආනන්ද ස්තූපය

• ලිච්ඡවි පොකුණ, 

• මෙතෙක් ඉන්දියාවේ නිරුපද්‍රීතව පවතින අශෝක රජු විසින් කරවන ලද සිංහ රූප සහිත අශෝක කුළුණ,

• බුදුරජුන්ගේ ධාතු තැන්පත් කළ චෛත්‍යය,

දැක බලා විශාලා මහනුවර නතරවීම 

රජගහ නුවර

පස්වන ශත වර්ෂයේ ආරම්භ වු 10000 ක් පමණ දෙස් විදෙස් ගිහි පැවිදි නේවාසික ශිෂ්‍යයින් 1500 ක් පමණ ආචාර් ය මණ්ඩලයකින් අධ්‍යාපනය හැදෑරූ ලොව ප්‍රමුඛතම බෞද්ධ විශ්ව විද්‍යාලයක් වන නාලන්දා සරසවිය 12 වන සියවසේ අවසානයේ භක්තියාර් කල්ජි නම් මුස්ලිම්රුන් විසින් ගිනිබත් කළ මෙහි රත්න දධි, රත්න සාගර, රත්න රංජන නම් වූ වටිනා පුස්තකාල 03ක් මාස 06ක් ගිනිගත් බව ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ.

• සැරියුත් මහ රහතන් වහන්සේගේ ධාතු තැන්පත් කළ ස්තූපය

• ජපන් සාම ස්තූපය

• වේලුවනාරාමය

• සප්තපර් ණි ගල් ගුහාව

• ගිජ්ජකූට පර් වතය

• ගල් පෙරලු තැන

• වාලසංඝාටය

• විඩූහ කුමරුන්ගේ ගැල් 500 එරුණු ස්ථානය,

• බිම්බිසාර රාජ සිරමැදිරිය

• ජීවක අඹ වනය

• තපෝධා නදිය,
  වැඳපුදා බුද්ධගයාව වෙත පිටත්වීම

• ශ්‍රී මහ බෝධිය

• වජ්‍රාසනය

• බුද්ධගයා විහාරය

• සත්සතිය ගතකල ස්ථාන දැකබලා වැඳපුදා ගැනීම.

• බුද්ධගයාවේදී ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේට කිරිපිඬු පුජා කිරීම,

• ශ්‍රී මහා බෝධිය අසලදී සිල් සමාදන් වීම.

• සිවුරු පූජාවන්,

• ජය ශ්‍රී මහා බෝධිය අභියස බෝධි පූජාවන් , රෝසමල් පූජාවන් පහන් පූජාවන්

• භාවනා  සහ ආගමික වන්දනාමාන කිරීම

• රාත්‍රීය බුද්ධගයාවේ ගත කිරීම.

• බුද්ධගයාවේදී දුෂ්කරක්‍රියා සිදු කල ස්ථානය – දුර් ගේෂ්වරි

• උරුවෙල් දනව්ව

• නේරංජනා නදිය

• සේනානිගම

• සුජාතා ගම

• සුජාතා සිටු මාලිගය

• සුජාතා දේවිය කිරිපිඬු පුජා කල ස්ථානය

• කුස තණ පුජා කල ස්ථානය

• නේරංජනා නදිය 

• ගුරුපාදය 

රාත්‍රිය බුද්ධගායාවේ ගත කිරිම.

රාත්‍රීයේදි නව මුලගන්ධිකුටි විහාරයේදි ධම්සක් පැවතුම් සූත්‍ර දේශනාව ශ්‍රවණය කිරීම

ඉසිපතනයේ නවාතැන් ගැනීම

• ඉසිපතන මිගදාය

• මූලගන්ධකුටි විහාරය

• ධම්මරාජික ස්තූපය

• ධම්මික ස්තූපය

• දම්සභා මණ්ඩපය

• අශෝක කුළුණ

• නව මූලගන්ධිකුටි විහාරය

• සම්මුඛ ස්තූපය.

• බරණැස කෞතුකාගාරය,

• ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාලතුමාගේ කෞතුකාගාරය

• රෝස තිරුවාන වලින් නිර් මාණය කළ රතු බලකොටුවේ සිට සමස්ත භාරතයම පාලනය කළ අක්බාර් නම් මුස්ලිම් රජතුමාගේ පුත් සාජහන් තම ආදරණීය මුම්ටාස් දේවිය වෙනුවෙන් සිහි වටනයක් ලෙස ඉදිකළ ලොව පුදුම හතෙන් එකක් ලෙස සැලකෙන කිරිගරුඩින් නිර් මාණය කල ටාජ්මහල් මන්දිරය අග්‍රා නගරයේ දී දැකගත හැකිය.

• රතු බලකොටුව

• සතර සතිපට්ඨානය දේශනා කළ පුදබිම

• කපිල වස්තු සර්වඥධාතුන් වහන්සේලා වන්දනාව

• දිල්ලි කෞතුකාගාරයේ ඇති කපිල වස්තු ධාතු වන්දනා කිරීම

• ලෝටස් ටෙම්පල්

• අභිෂේක් මන්දිර්

• ඉන්දියන් ගේට්

• ඉන්දියන් පාර් ලිමේන්තුව,

• ජනාධිපති මන්දිරය

• දිල්ලි නගර සිරි නැරඹිම

  දිල්ලියේ සාප්පු සවාරි යාම.